AUP ต่างจาก Audit ทั่วไปอย่างไร? เลือกใช้แบบไหนดี?

หลายคนคิดว่าเมื่อต้องการให้ CPA ตรวจสอบตัวเลข ต้องใช้ "การสอบบัญชี" เท่านั้น แต่จริงๆ แล้วมีบริการอีกประเภทที่เรียกว่า AUP (Agreed-Upon Procedures) ซึ่งเหมาะกับบางสถานการณ์มากกว่า ประหยัดกว่า และเร็วกว่า

Statutory Audit คืออะไร?

การสอบบัญชีแบบเต็มรูปแบบ (Statutory Audit) คือการที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบงบการเงินทั้งหมดตามมาตรฐานการสอบบัญชีไทย (TSA) เป้าหมายคือการให้ "ความเห็น" (Opinion) ว่างบการเงินถูกต้องตามที่ควรหรือไม่

ขอบเขต: ครอบคลุมงบการเงินทั้งหมด

ผลลัพธ์: รายงานผู้สอบบัญชีพร้อมความเห็น (ไม่มีเงื่อนไข / มีเงื่อนไข / งดให้ความเห็น)

บังคับโดยกฎหมาย: ใช่ สำหรับนิติบุคคลทุกประเภท

AUP คืออะไร?

AUP (Agreed-Upon Procedures) หรือ "การปฏิบัติตามขั้นตอนที่ตกลงกัน" คือบริการที่คุณ (ผู้ว่าจ้าง) กำหนดเองว่าอยากให้ CPA ตรวจเรื่องอะไร ตรวจยังไง และ CPA จะรายงานเฉพาะ ข้อเท็จจริงที่พบ โดยไม่ให้ความเห็น

ทำตาม มาตรฐาน TSRS 4400 ของสภาวิชาชีพบัญชี ซึ่งกำหนดกรอบการทำงานและรูปแบบรายงานไว้ชัดเจน

ดูมาตรฐาน TSRS 4400 ฉบับเต็มได้ที่: https://acpro-std.tfac.or.th/standard/3

เปรียบเทียบแบบเข้าใจง่าย

| | Statutory Audit | AUP |

|---|---|---|

| ขอบเขต | งบการเงินทั้งหมด | เฉพาะที่ตกลงกัน |

| ผลลัพธ์ | ความเห็น (Opinion) | ข้อเท็จจริง (Findings) |

| มาตรฐาน | TSA | TSRS 4400 |

| บังคับ | ใช่ (กฎหมาย) | ไม่บังคับ |

| เวลา | 1–3 เดือน | 1–4 สัปดาห์ |

| ค่าใช้จ่าย | สูงกว่า | ต่ำกว่า (ขึ้นอยู่กับขอบเขต) |

เมื่อไหรควรใช้ AUP?

AUP เหมาะกับสถานการณ์เฉพาะที่ไม่ต้องการความเห็นแบบ Full Audit เช่น:

BOI Compliance — ตรวจสอบว่ารายได้หรือสัดส่วนที่ขอสิทธิ์ถูกต้องตามเงื่อนไข BOI

Bank Covenant — ธนาคารต้องการตรวจยืนยันตัวเลขเฉพาะ เช่น อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน

M&A Due Diligence — ผู้ซื้อต้องการตรวจสอบรายการเฉพาะก่อนปิดดีล เช่น ลูกหนี้ที่มีอยู่จริง

ตรวจนับสินค้า — ยืนยันปริมาณสต็อกก่อน/หลังโอนกิจการ

ตรวจสอบรายจ่ายโครงการ — ยืนยันว่าค่าใช้จ่ายในโครงการเป็นไปตามงบที่กำหนด

ข้อควรระวัง

AUP ไม่ใช่ทางเลือกแทน Statutory Audit — หากกฎหมายบังคับให้ต้องมีผู้สอบบัญชีตรวจงบประจำปี คุณยังต้องทำ Statutory Audit อยู่ AUP เป็นบริการ "เพิ่มเติม" สำหรับวัตถุประสงค์เฉพาะ

---

ไม่แน่ใจว่าต้องการ Audit หรือ AUP? WA Audit มีบริการทั้งสองประเภท และยินดีให้คำปรึกษาเพื่อช่วยคุณเลือกบริการที่เหมาะกับความต้องการและงบประมาณ ติดต่อได้ที่ 083-563-5945 หรือ auditor@waaudit.co.th